In het moderne wielrennen spelen marginale winsten een cruciale rol in prestaties, waarbij zelfs de positie van een renner op de fiets zorgvuldig wordt geoptimaliseerd. Maar wat definieert de ideale rijhouding en hoe bepalen teams en renners deze?
Voormalig profwielrenner Sep Vanmarcke besprak deze factoren onlangs met Het Nieuwsblad, waarbij hij de impact van de fietspositie op prestaties benadrukte. “Een manier waarop wielrenners marginale winsten nastreven, is door hun positie op de fiets te verfijnen. Het zou fascinerend zijn om een foto van Eddy Merckx te vergelijken met een foto van Tadej Pogačar vandaag de dag, beiden leveren een vergelijkbare inspanning op een racefiets.”
Vanmarcke, een Belgische renner die in 2012 Omloop Het Nieuwsblad won en later sportdirecteur was voor Israel-Premier Tech, reflecteerde op hoe rijstijlen zijn geëvolueerd. “Merckx reed in een veel langere en lagere positie. Vroeger stonden zadels verder naar achteren, met weinig drop tussen het stuur en het zadel. Deze techniek leunde zwaar op de bovenbenen en zette een aanzienlijke druk op de onderrug.”
Hij legde uit hoe aerodynamica de moderne fietshoudingen heeft getransformeerd. “Tegenwoordig is de focus op aerodynamica duidelijk zichtbaar in de manier waarop sturen zijn veranderd. Ze staan veel lager en zijn aanzienlijk smaller geworden. In het begin van mijn carrière waren mijn sturen 44 centimeter breed. Tegen de tijd dat ik met pensioen ging, waren ze gekrompen tot 38 centimeter, en nu is 36 centimeter gebruikelijk.”
Vanmarcke wees ook op aanpassingen in de zadelpositie. “Zadels staan nu veel verder naar voren. Vroeger stonden zadelpennen naar achteren, maar nu staan ze bijna verticaal. De setback – de horizontale afstand tussen de punt van het zadel en de trapas – is veel kleiner dan voorheen. Deze opstelling verbetert de aerodynamica, maar kan het comfort verminderen.”
Over de aanpak van Tadej Pogačar merkte Vanmarcke op: “Pogačar let heel goed op zijn heuphoek, daarom kiest hij voor kortere cranks van 165 millimeter. Langere cranks tillen de voet hoger op tijdens de pedaalslag, waardoor het bovenbeen dichter bij de romp komt. Interessant genoeg rijdt Pogačar ondanks dit in een relatief rechtopstaande positie.”
Maar hoe zit het met Wout van Aert? Vanmarcke zag een belangrijk verschil. “Als professional viel het me op hoeveel renners zich aan hun nauwkeurig gemeten rijpositie houden als ze zich volledig inspannen. Velen schuiven naar voren en zitten op het puntje van het zadel. De uitzondering is Van Aert: hij gebruikt consequent het hele zitvlak.”
Vanmarcke sloot af met het delen van zijn eigen ervaringen met aerodynamische aanpassingen. “Ik heb allerlei aerodynamische innovaties getest, waaronder kortere cranks. Naar mijn mening bieden ze het meeste voordeel tijdens beklimmingen of lange solo-aanvallen. Maar ik was nooit dat type rijder. Op de hoogte blijven van de ontwikkelingen is waardevol, maar de belangrijkste factor is ervoor zorgen dat je positie natuurlijk aanvoelt – anders wordt het een probleem.”
